Khi mùa xuân về, hoa đào rừng bung nở rực rỡ trên cao nguyên đá Đồng Văn – Hà Giang, báo hiệu một năm mới tràn đầy sức sống. Cùng với đó, không khí lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông lại trở nên náo nhiệt, mang đến cho du khách những trải nghiệm văn hóa độc đáo và khó quên.
Lễ hội Gầu Tào là gì?
“Gầu Tào” là một lễ hội tiêu biểu nhất của người H’Mông với mục đích là cúng tạ trời đất, thần linh phù hộ đã ban cho gia đình sự sức khỏe, thịnh vượng, cầu phúc, cầu lộc ban cho những người dân trong bản Mông một năm mới mùa màng bội thu, gia súc, gia cầm đầy chuồng.
Vào dịp mở lễ hội Gầu Tào cũng là dịp để mỗi người con dân tộc H’Mông trong bản đi làm ăn, đi công tác xa nay có dịp về hội tụ với gia đình, người dân và về với bản làng để tụ họp, vui chơi chuẩn bị bước vào một năm mới, vào một mùa vụ canh tác, sản xuất chăn nuôi mới.
Thời gian diễn ra lễ hội Gầu Tào ở Hà Giang
Thời gian mở hội Gầu Tào thường trong khoảng từ ngày mồng 1 Tết đến ngày 15 tháng giêng. Nếu hội tổ chức 3 năm liền thì mỗi năm tổ chức 3 ngày liền, hội làm gộp một năm sẽ tổ chức vào 9 ngày.
Lễ hội Gầu Tào gồm 2 phần lễ và phần hội. Hội thường được UBND các địa phương tổ chức tại tất cả các làng, các huyện nơi có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống.
Khi tổ chức lễ hội Gầu Tào thường được tổ chức trên một khu đất đồi tương đối bằng phẳng để thuận lợi cho việc đi lại, vui chơi. Lễ hội Gầu Tào có thể do một gia đình, một dòng họ hay một làng bản đứng ra tổ chức.
1. Phần Lễ Gầu Tào ở Hà Giang
Ở phần lễ, trước đó gia chủ trồng một cây nêu (cây trúc hoặc cây mai), trên thân cây có dán giấy đỏ hoặc vàng; cắt hình nhân treo lên ngọn cây nêu.
Vào lễ, gia chủ chuẩn bị một mâm cúng gồm 1 chiếc đầu lợn, 1 đôi gà trống mái tất cả đều được luộc chín; cùng với một bát cơm, quả trứng, đĩa xôi, một bó lúa, một bó bắp ngô và chút hương, giấy bản… để tạ ơn trời đất, thần linh đã cho gia đình, làng bản mạnh khỏe, hạnh phúc, mùa màng bội thu.
Sau khi gia chủ hoặc thầy mo, trưởng bản làm những thủ tục lễ bái, tất cả bà con trong bản đều đến tập trung đông đủ.
Sau khi làm lễ tạ ơn trời đất, thần linh xong, nhân dân trong bản mới tổ chức ăn uống chúc tụng nhau. Sau khi gia chủ làm xong các thủ tục quan trọng thì mới chuyển sang phần hội.
2. Phần Hội Gầu Tào Ở Hà Giang
Trong hội Gầu Tào thì phần hội là vui nhất với rất nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn của dân tộc Mông, tiêu biểu như: Đánh yến, đánh sảng, đánh cù, đấu võ, đua ngựa, bắn nỏ, múa khèn, thổi sáo, chọi chim, chọi gà, thi hát đối giao duyên….
Hội thi hấp dẫn nhất và cũng là nơi để các chàng trai Mông trổ tài múa khèn.
Trong phần thi này, những người tham gia dự thi phải thực sự tài năng, vì phải vừa thổi khèn, vừa làm các động tác như: Lộn, quay tròn, đá chân trồng chuối, nhảy lên cọc và đặc biệt là động tác múa khèn chống đầu lên đòn gánh bắc ngang chảo thắng cố đang sôi sùng sục.
>>> Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Hà Giang tự túc từ A-Z
Lôi cuốn nhất và cũng thu hút nhiều người tham gia nhất trong lễ hội Gầu Tào là thi hát đáp, hát ống. Ở phần thi này chủ yếu là nam, nữ thanh niên người dân tộc Mông.
Họ hát đối đáp cho đến khi có một người thua mới thôi. Nếu người nào thua thì sẽ phải có quà cho người thắng cuộc, quà thường là một cây sáo, hay cây khèn, một chiếc đàn môi hay cũng chỉ là một chiếc khăn tay.
Qua hội thi này, những chàng trai, cô gái thường sẽ nên duyên và tìm thấy hạnh phúc trăm năm.
Lễ hội Gầu Tào nét văn hóa của người H’Mông ở Hà Giang
Bạn muốn khám phá một lễ hội độc đáo giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ? Hãy đến cao nguyên đá Đồng Văn – Hà Giang vào dịp Tết Nguyên đán và hòa mình vào không khí lễ hội Gầu Tào.
Tiếng khèn, tiếng cười, những điệu múa truyền thống sẽ đưa bạn đến với một thế giới văn hóa đầy màu sắc.
